BOLALARDA NOEPILEPTIK PAROKSIZMLARNI KLINIK-NEVROLOGIK STRATIFIKATSIYALASH VA INDIVIDUAL DAVOLASH TAMOYILLARI

Bolalarda noepileptiktutqanoqlar klinik jihatdan epileptik xurujlarga oʻxshash, ammo bosh miya poʻstlogʻida epileptiformfaollik bilan kechmaydigan turli xil paroksizmalholatlar guruhini tashkil etadi. Ularni oʻz vaqtida aniqlash muhim klinik ahamiyatga ega, chunki notoʻgʻri tashxis asossiz antiepileptikdori vositalarini qoʻllash, patogenetik davolashning kechikishi va bolalar hayot sifatining pasayishiga olib kelishi mumkin. Tadqiqotning maqsadi bolalarda noepileptiktutqanoqlarning klinik-nevrologik xususiyatlarini baholash, ular rivojlanishining yetakchi patogenetik mexanizmlarini aniqlash hamda differensiallashtirilgandavolash yondashuvlarini ishlab chiqishdan iborat boʻldi. Tadqiqotga takrorlanuvchi paroksizmalholatlar kuzatilgan bolalar jalb qilinib, ularda kompleks klinik, nevrologik va instrumental tekshiruvlar oʻtkazildi. Diagnostik baholash xuruj semiologiyasiva anamnezini batafsil oʻrganish, nevrologik va neyropsixologiktekshiruv, standart hamda uzoq muddatli video-elektroensefalografikmonitoring, elektrokardiografiya, neyrovizualizatsiyava klinik koʻrsatmalarga muvofiq laborator tekshiruvlarni qamrab oldi. Xurujdan oldingi holatlar, ongning saqlanishi yoki buzilishi, harakat va vegetativ belgilar, paroksizm davomiyligi, xurujdan keyingi holat hamda elektroensefalografiyada epileptiformoʻzgarishlarning mavjud yoki mavjud emasligiga alohida eʼtibor qaratildi. Klinik va patogenetik xususiyatlariga koʻra noepileptikparoksizmlar sinkopal, vegetativ, affektiv-respirator, psixogen, uyqu bilan bogʻliq va harakatli shakllarga ajratildi. Tadqiqot natijalari noepileptiktutqanoqlarning muhim differensial belgilari sifatida ularning emotsional zoʻriqish, ogʻriq, uzoqvaqt tik turish, uyqu buzilishi yoki vegetativ disfunksiya bilan bogʻliqligi, harakat belgilarining oʻzgaruvchanligi, ongning tez tiklanishi hamda video-EEG monitoringida iktalepileptiformfaollikning aniqlanmasligini koʻrsatdi. Ayrim bolalarda xavotirlanish, emotsional beqarorlik, oilaviy stress, vegetativ disregulyatsiyava uyqu buzilishlari paroksizmlarning takrorlanishiga sabab boʻluvchi omillar sifatida baholandi. Xurujlarning yetakchi patogenetik mexanizmiga muvofiq differensiallashtirilgandavolashtaktikasi ishlab chiqildi. Ushbu yondashuv vegetativ disfunksiyani korreksiya qilish, uyqu va kun tartibini meʼyorlashtirish, yetarli suyuqlik isteʼmolini taʼminlash, psixologik va oilaviy maslahat, xulq-atvor terapiyasi, mavjud yurak-qon tomir, metabolikyoki nevrologik kasalliklarni davolash hamda asossiz antiepileptikterapiyadan voz kechishni oʻz ichiga oldi. Patogenetik asoslangan individual davolash natijasida paroksizmlar chastotasi va ogʻirligining kamayishi, vegetativ va emotsi. Shunday qilib, klinik semiologiyanibatafsil baholash va video-EEG monitoringini kompleks qoʻllash bolalarda epileptik va noepileptiktutqanoqlarni differensial tashxislashda muhim ahamiyatga ega. Paroksizmning yetakchi patogenetik mexanizmini aniqlash davolashni individuallashtirish, asossiz farmakoterapiyaning oldini olish hamda klinik va funksional natijalarni yaxshilash imkonini beradi.