FARG‘ONA VODIYSIDA URBANIZATSIYA JARAYONLARINING LANDSHAFT-GEOGRAFIK OQIBATLARI

Maqolada Farg‘ona vodiysining O‘zbekiston qismida urbanizatsiya jarayonlari kuchayishi natijasida yuzaga kelayotgan landshaft-geografik oqibatlar tahlil qilinadi. Tadqiqot Andijon, Farg‘ona va Namangan viloyatlarida aholi zichligi, shahar atrofi hududlarining kengayishi, sug‘oriladigan qishloq xo‘jaligi yerlarining fragmentatsiyalanishi, suv resurslariga antropogen bosimning ortishi, tuproq qoplamining transformatsiyasi, yashil bufer hududlarning qisqarishi hamda shahar mikroiqlimi o‘zgarishlarini kompleks baholashga qaratilgan. Rasmiy statistik ma’lumotlar 2026-yil 1-yanvar holatiga Farg‘ona vodiysi viloyatlarida demografik yuklama yuqori ekanini ko‘rsatadi: Farg‘ona viloyatida 4 223,0 ming, Andijon viloyatida 3 521,8 ming, Namangan viloyatida 3 190,8 ming kishi istiqomat qilgan [1]. Aholi zichligi bo‘yicha 2026-yil I chorakda Andijon viloyati 821,4 kishi/km², Farg‘ona viloyati 627,8 kishi/km², Namangan viloyati 430,9 kishi/km² ko‘rsatkichga ega bo‘lgan [2]. Ushbu holat urbanizatsiyani vodiyning tabiiy landshaft sig‘imi, suv-yer resurslari cheklanganligi va geoekologik barqarorlik mezonlari bilan uzviy bog‘liq holda boshqarish zarurligini ko‘rsatadi.