ZAMONAVIY INGLIZ TILI TA’LIMIDA OCHIQ GRAMMATIK O‘QITISH HANUZGACHA PEDAGOGIK JIHATDAN ASOSLIMI? UNING ROLI BO‘YICHA TANQIDIY QAYTA KO‘RIB CHIQISH

Ushbu maqolada zamonaviy ingliz tili ta’limida ochiq grammatik o‘qitishning pedagogik jihatdan asoslanganligi tanqidiy tahlil qilinadi. Kommunikativ yondashuvlar va ikkinchi tilni o‘zlashtirish bo‘yicha tadqiqotlarning rivojlanishiga qaramay, grammatikaga yo‘naltirilgan o‘qitish ko‘plab ta’lim muassasalarida hanuzgacha ustuvor o‘rinni egallab kelmoqda. Tadqiqot ikkinchi tilni o‘zlashtirish nazariyalari hamda real sinf amaliyotlarini uyg‘unlashtirgan holda olib borildi. Empirik ma’lumotlar o‘rta va oliy ta’lim muassasalarida faoliyat yuritayotgan o‘n ikki nafar ingliz tili o‘qituvchisi bilan o‘tkazilgan yarim tuzilgan suhbatlar va sinf mashg‘ulotlarini kuzatish orqali to‘plandi. Natijalar ochiq grammatik o‘qitishning saqlanib qolishi asosan institutsional talablar, baholash tizimlari va o‘quv jarayoniga aniq tuzilma berish zarurati bilan bog‘liqligini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, ishtirokchi o‘qituvchilar ochiq o‘rgatilgan grammatik bilimlarning erkin va spontan nutqda cheklangan darajada qo‘llanilishini ta’kidladilar. Tadqiqot grammatikani mustaqil o‘quv maqsadi sifatida emas, balki kommunikativ faoliyatga integratsiyalashgan, moslashuvchan va kontekstga sezgir pedagogik resurs sifatida qayta talqin qilish zarurligini asoslaydi.